shey1.jpg

 دكتر ربابه شيخ الا سلام 

تغییرات آّب و هوا و انرژی امنیت غذا یی جهان را به چالش میکشد

 

امسال روز جهانی غذا و شعار آن بسیار قابل تعمق است جهان با تغییرات جوی روبرو شده است طوفانهای که قبلا شاهد آن نبودیم کشور ها را در مینوردد  و بی آبی مزارع سرسبز را تهدید میکند  و از طرف دیگر قسمت بالای سوخت در جهان تاثیر منفی بر حمل و نقل مواد غذایی گذاشته و قیمت غذا با روند بی سابقه ای در حال افزایش است مشکلی که امنیت غذایی جهان و خصوصا مناطق محروم را در معرض کم آبی ، گرسنگی و قحطی میکند   انگار قادر توانای طبیعت بلاخره دارد به ما انسانهای قدر نشناس پیامی آموزنده و و تلخ میدهد .

بله این ما انسانها هستیم که موجب این اغتشاش شده ایم ما انسانها هستیم  که تنها خانه خود زمین را به نابودی میکشانیم .مانند مهمانهایی که برای یک روز پیک نیک به باغی با صفا  زیبا و سرسبز میروند  و غروب که در حال برگشت هستند چمن ها را لگد مال کرده اند درختها را شکسته اند سطح باغ را از پلاستیک و قوطی های خالی و اشغال به زباله دانی تبدیل کرده اند و اب تمیز برکه را چنان آلوده اند که ماهی های مرده روی آب  این بی حرمتی به آب و خاک و برگ ودرخت را با مرگ تلخ خود به نمایش گذاشته اند .

 یادمان نرفته است که 12 سال پیش در اجلاس جهاني غذا که از 13 تا 17 نوامبر سال 1996 در رم  برگزار شده بود دولت ها چه تعهدی کردند   و فراموش نمیکنیم که چه سر وصدایی و  مقدمات فراوانی برای برگزاری آن صورت گرفت و نهایتا   دولتهای جهان تعهد کردند که به منظور دستیابی به امنیت غذایی پایدار فقر و گرسنگی را ریشه کن کنند و لیست بلند بالایی را از سیاست هایی که باید به کار گیرند به اضا رساندند که بطور خلاصه دستیابی به این اهداف را در دستور کار قرار دادند

       ريشه كني فقر به منظور دسترسي همه افراد به غذاي كافي

       ادامه سياستهاي مبتني بر كشاورزي پايدار

       هدايت سياستها در جهت امنيت غذايي

       كمك هاي اضطراري و پيشگيري از بحران

       سرمايه گذاري در جهت توسعه روستاها

        حصول توانمندي  سياسي ، اجتماعي و شرايط اقتصادي

علاوه بر این در این اجلاس مقرر شد که تعداد گرسنگان جهان تا سال 2015 به نصف برسد یعنی  حد اقل ساليانه 20 ميليون كاهش تعداد گرسنگان

ولی امروز که شاهد گذشتن سالها هستیم هنوز 840 ميليون انسان از غذاي كافي محرومند كه799 ميليون نفر از آنان در كشور هاي در حال توسعه یعنی کشور های فقیر زندگي ميكنند که همیشه جان نيمي ازآنان در معرض خطرمرگ ناشي از گرسنگي است.

سالیانه بیش از 7 میلیون كودك زیر 5 سال  یعنی  هر ساعت هزار کودک   در این کره خاکی در این سیاره ای که ما آسوده روی آن زندگی میکنیم  به دليل گرسنگي و عوارض آن جان خود را از دست ميدهند.

آیا مشکل گرسنگی با افزایش قیمت غذا فزونی نمیگیرد؟ آیا در جریان بحران غذا مرگ از گرسنگی افزایش نمی یابد؟آیا افزایش قیمت سوخت موجب این افزایش بی سابقه شده است

آنچه گزارش شده میگوید:

                  افزایش جهانی قیمت گندم تا 120 درصد

                  قیمت برنج تا 75 درصد

                  افزایش خرج غذا خانواده های فقیر دنیا تا  بیش از 80 در صد بودجه خانوار

                  بر اساس آمار بانک جهانی تخمین زده میشود صد میلیون نفر دیگر از مردم جهان در دو سال آینده به فقر مبتلا میشوند

                  پیشبینی میشود قیمت ها تا سال 2015 همچنان بالا باقی بماند

                  به گزارش  سازمان خواروبار وکشاورزی (FAO)21  کشور از 36 کشور در بحران  نا امنی غذایی در جنوب آفریقا هستند .

                  افریقای جنوبی و شاخ افریقا در شرایط بسیار وخیم و بحرا نی قرار خواهند گرفت

این بحران یعنی آمار های دهشت بار گرسنگی ومرگ بیشتر و باز کودکان مانند همان ماهی هایی که معصومانه روی آب میآیند . تا کی جهانیان بیتفاوت میمانند.

تاریخچه تلاش ها سازمانهای بین المللی را که ورق بزنیم به سال 2000 میرسیم که جهان باز به اجلاس بزرگ دیگری متوسل شد تا وجدانش را برای بار دیگر آسوده کند این بار نیز سران 189 کشور جهان در سپتامبر سال 2000 در مقر سازمان ملل متحد هم قسم شدند که که دست بدست یکدیگر دهند وبه منظور دستیابی به صلح و امنیت  با فقر ، بیسوادی ،گرسنگی ،بیعدالتیهای جنسیتی ،مرگ و میر کودکان و مادران بیماری و نابودی محیط زست  مبارزه کنند .این تلاش به زایش 8 هدف بزرگ منجر شد  اهداف توسعه هزاره یا MDG Millennium Development Goal

قصد ندارم اهداف اجلاس سران را شرح دهم ولی اولین هدف ریشه کن کردن فقر و گرسنگی و تکرار هدف اجلاس جهانی غذا یعنی به نصف رساندن تعداد گرسنگان تا سال 2015 بود. هدفی که مردانه هنوز هدف مانده است و با تغییرات بوجود آمده در دنیا احتمال دستیابی به آن نه سخت بلکه محال شده است.

و هدف سوم ترویج برابری جنسیتی و توانمند سازی زنان  برای اینکه خود را باور کنند و امکانات برابری را بجویند

 و آنچه میخواهم باز به آن بپردازم کاهش مرگ و میر کودکان  هدف چهارم این اجلاس است قرار شد دوسوم مرگ کودکان زیر 5 سال تا سال 2015 کاهش پیدا کند و لی این هدف هم عملی نشد و در حال حاضر یعنی سال 2008 سالیانه 11 میلیون کودک زیر 5 سال یعنی ساعتی 1200 کودک جان خود را از دست میدهند مرگ هایی که قابل پیشگیری است .

 چرا باید منابع جهان برای اهدافی مانند ، تهیه سلاح های اتمی ، سخت افزار های جنگی ، کشتار دستجعی ، جنگ ها و افزایش اغتشاشات صرف شود.

کودکان نمی توانند از گرسنگی و نتیجه بیعدالتی های روی زمین سخن بگویند .آنها نمی توانند اعتراض خود را با فریادی بلند بگوش ما جهانیان برسانند آنها با مرگ خود میخواهند وجدانهای خواب ما ساکنان این کره خاکی را بیدار کنند که هنوز زمینمان را به خاک و خون میکشیم به جنگ ها دامن میزنیم بازار اسلحه را داغ میکنیم ،با صنایع نامناسب لایه اوزون را از بین میبریم ،خاک را با انواع مواد غیر قابل بازیافت از حیاط تهی میکنیم ، با انفجارهای اتمی آزمایشی مخفیانه و دفن  مواد آلاینده -- در خاک پاکی که آفرینش برای رزق و روزی همه آدمیان در اختیار ما گذاشته  به شکل رنج آوری مردم بیگناه را در گوشه و کنار زمین در معرض مرگ و نابودی قرار میدهیم. ولی گویا گوشها و چشمها را بسته ایم و شاهد نابودی خاک ، کاهش مواد غذایی و مرگ بیشتر هستیم .

در واقع بیش خواهی عده ای به بهای نداری و فقر عده ای دیگر گرسنگی و مرگ می انجامد  اگر قدر تنها خانه مان را در این جهان بی انتها وبدانیم و درست عمل کنیم  کسی گرسنه نخواهد ماند  ولی جهان ما به دلیل غفلت های نابخشودنی ماست که گرفتار گرما ی گلخانه ای ، خشکسالی شده است.

 اگر آوارگان جهان از  جنگ و دیگر کشی  میگریزند و پناهگاهی امن میجویند و مرگ عزیزان و کودکانشان را شاهدند کسی از کره دیگری با ما نجنگیده ما خودمان نا بخردانه در پی دست درازی های غیر منطقی به خاک ها هستیم .

خودمان هستیم که به خودمان رحم نمیکنیم . هر چه خلقت ،خداوند ، طبیعت بخشیده است هیچ کاستی ندارد این ما یعنی همین بشر است که همه چیز را ضایع میکند و بعد در این خیل آدم ها عده ای از سران مرتب با هزینه های هنگفت اجلاس های جهانی برگزار میکنند که اهدافی انسانی را بنویسند و جهان و دولت مردان را به آن پای بند کنند.

اکنون که این کلمات را مینویسم بیاد جملات معروف فضا نورد با ذوق. کارل ساگان  افتادم که با عکسی که از  فضاپیمای وویجر از زمین گرفته بود و نشان میداد   جهان بزرگ ما در فضای لایتناهی یک نقطه است حرف هایی تکان دهنده گفته بود بهتر است جملاتش را بار دیگر از کتابش بخوانیم:


"دوباره به این نقطه نگاه کنید. همین جاست. خانه اینجاست. ما اینجاییم. تمام کسانی که دوستشان دارید
٬ تمام کسانی که می شناسید٬ تمام کسانی که تابحال چیزی در موردشان شنیده اید٬ تمام کسانی که وجود داشته اند٬ زندگی شان را در اینجا سپری کرده اند. برآیند تمام خوشی ها و رنج های ما در همین نقطه جمع شده است.. هزاران مذهب٬ ایدئولوژی و دکترین اقتصادی که آفرینندگانشان از صحت آنها کاملا مطمئن بوده اند٬ تمامی شکارچیان و صیادان٬ تمامی قهرمانان و بزدلان٬ تمامی آفرینندگان و ویران کنندگان تمدن٬ تمامی پادشاهان و رعایا٬ تمامی زوج های جوان عاشق٬ تمامی پدران و مادران٬ کودکان امیدوار٬ مخترعان و مکتشفان٬ تمامی معلمان اخلاق٬ تمامی سیاستمداران فاسد٬ تمامی ابرستاره ها٬ تمامی رهبران کبیر٬ تمامی قدیسان و گناهکاران در تاریخِ گونه ما٬ آنجا زیسته اند٬ در این ذره غبار که در فضای بیکران در مقابل اشعه خورشید شناور است. زمین ذره ای خرد در مقابل عظمت جهان است. به رودهای خون که توسط امپراطوران و ژنرال ها بر زمین جاری شده٬ البته با عظمت و فاتحانه٬ بیاندیشید. این خونریزان٬ اربابان لحظاتی از قسمت کوچکی از این نقطه بوده اند. به بی رحمی های بی پایانی که ساکنان گوشه ای از این نقطه٬ توسط ساکنان گوشه دیگر (که از این فاصله نمیتوان آنها را از هم بازشناخت) متحمل شده اند بیاندیشید٬ چقدر اینان به کشتن یکریگر مشتاقند٬ چقدر با حرارت از یکدیگر متنفرند. تمامی شکوه و جلال ما٬ تمامی حس خود مهم بینی بی پایان ما٬ توهم اینکه ما دارای موقعیتی ممتاز در پهنه گیتی هستیم٬ به واسطه این عکس به چالش کشیده می شود. سیاره ما لکه ای گم شده در تاریکی کهکشانهاست. در این تیرگی و عظمت بی پایان٬ هیچ نشانه ای از اینکه کمکی از جایی میرسد تا ما را از شر خودمان در امان نگاه دارد٬ دیده نمی شود."

بله ما باید از شر خودمان خلاص شویم تا گرسنگی  و جنگ تا خونریزی های بی مورد تا فقر پایان گیرد   تا بیش خواهی های خود را کنار بگذاریم . تا طبیعت را پاس داریم تا حرمت هم را نگه داریم  تا یاد بگیریم اگر منصفانه زندگی کنیم و به محیط زیست خود احترام بگذاریم و آنرا منهدم نکنیم غذا برای همه هست .   

کارل ساگان در قسمت دیگر کتاب مینویسد

"زمین تنها جای شناخته شده است که قابلیت زیست دارد. هیچ جایی نیست٬ حداقل در آینده نزدیک که گونه بشر بتواند به آنجا مهاجرت کند. مشاهدات٬ بله٬ استقرار٬ هنوز نه. خوشتان بیاید یا نه٬ زمین تنها جایی است که می توانیم روی پای مان بایستیم. گفته شده که فضانوردی تجربه ای است شخصیت ساز که فرد را فروتن می سازد. شاید هیچ تصویری بهتر از این٬ غرور ابلهانه و نابخردانه نوع بشر را در دنیای کوچکش به نمایش نگذارد. برای من٬ این تصویر تاکیدی است بر مسئولیت ما در جهت برخورد مهربانانه تر ما با یکدیگر٬ و سعی در گرامی داشتن و حفظ کردن این نقطه آبی کمرنگ٬ تنها خانه ای که تاکنون شناخته ایم."

اگر قدر تنها خانه مان را در این جهان بی انتها وبدانیم کسی گرسنه نخواهد ماند  ولی جهان ما به دلیل غفلت های نابخشودنی ماست که گرفتار گرما ی گلخانه ای ، خشکسالی شده است اگر آوارگان جهان از  جنگ و دیگر کشی  میگریزند و پناهگاهی امن میجویند و مرگ عزیزان و کودکانشان را شاهدند کسی از کره دیگری با ما نجنگیده ما خودمان نا بخردانه در پی دست درازی های غیر منطقی به خاک ها هستیم .

خودمان هستیم که به خودمان رحم نمیکنیم . هر چه خلقت ،خداوند ، طبیعت بخشیده است هیچ کاستی ندارد این ما یعنی همین بشر است که همه چیز را ضایع میکند و بعد در این خیل آدم ها عده ای از سران مرتب با هزینه های هنگفت اجلاس های جهانی برگزار میکنند که اهدافی انسانی را بنویسند و جهان و دولت مردان را به آن پابند کنند

 

 

چالش هاي موجود در عرصه تغذيه و بيماريهاي غير واگير

اگر چه پيشگيري از بيماريهاي واگير در مجموعه سازماني وزارت بهداشت جاي دارد ولي مسائل عمده اي كه خارج از بخش بهداشت مي گذرد بر شيوع و شدت اين بيماريها تاثير مي گذارد بهمين دليل مسئولين پيشگيري از بيماريهاي غير واگير بايد بتوانند بعنوان يك هماهنگ كننده مقتدر عمل كنند و با درگير كردن بخش هاي ديگر و مردم نهضتي را بر عليه بيماريهاي غير واگير رهبري كنند.

مفهوم لغوي بيماري غير واگير اينست كه بيماري از فردي به فرد ديگر قابل سرايت نيست اگر مفهوم بيماري را هم از دست دادن سلامت بدانيم طيف وسيعي از بيماريها و مشكلات اجتماعي در اين دسته جاي مي گيرند از بيماريهاي قلبي و عروقي، افزايش فشارخون،‌بيماريهاي آلرژيك، سرطانها پوكي استخوان گرفته تا سوانح، سوختگي، تصادفات،‌ خودكشي ها، مسموميت،‌ بيماريهاي رواني و غيره.  ادامه

                                                    سلامت در جوامع شهری

معمولا روند بيماری های غير واگيِر با گسترش شهر نشينی،عدم تحرک و ماشِنی شدن در کشورها شايع می شود و کشورهای کمتر توسعه يافته ديرتر دچار اين عوارض می گردند. اغلب اين کشورها با کمبود های تغذِيه ای شامل کوتاه قدی کودکان،سوءتغذيه پروتئين انرژی ، کمبود ريز مغذی ها مانند يد،آهن،ويتامين آ درگير هستند .در کشور ما و در بعضی کشور های منطقه هنوز مشکل کمبود های تغذيه ای حل نشده مواجه با عوارض ناشی از افزون خواری شده ايم .يعنی هر دو مشکل در دو سوی يک طيف سلامت ما را در معرض خطر قرار داده است. بررسی مصرف در سال 1381 توسط انستیتو تحقیقات تغذیه ای انجام شده است نشان مي دهد در حاليکه 23 درصد از مردم حتی انرژِی کافی برای يک زندگی سالم را دريافت نمی کنند،49 درصد بيش از حد نياز دريافت انرژی دارند. همین دریافت بالای کالری است که موجب افزایش چاقی در جامعه شده است.

ادامه

تغذيه در كشور متولي ندارد

گفتگو با نشريه دارو و درمان

...خانم دکتر شما همیشه از کودکان بیشتر صحبت میکنید و نگران آنها هستید چرا؟

بله درست است چون هر غفلتي نسبت به كودكان، در واقع جنايت در حق نسل آينده است. سوال اينجاست كه ما در حال حاضر براي كودكان كشورمان چه اقداماتي را صورت مي‌دهيم؟ براي نمونه تغذيه با شير مادر كه با صرف بهاي سنگيني ارتقا پيدا كرده و آموزش‌هاي بسياري هم در اين خصوص به جامعه ارائه شد با صرف هزينه‌هاي زيادي به دست آمد. چرا كاهش پيدا كرده است؟

ما برای مراقبت های همه جانبه کودکان چه کرده ایم ؟ چرا باید انقدر کودک خیابانی و یا کودک  کار داشته باشیم  .مگر مراقبت فقط واکسن زدن و مثلا پایش رشد است ،اگر کودکی پدر معتاد دارد  یا در شرایط نامناسب رشد میکند ، اگر مادر سرپرست است و برای امرار معاش‌ کودکانش   در خیابان رها شده اند یا اگر کودک مورد بهره کشی و آزار قرار میگیرد متولی و مسوول کیست مگر در تعریف سلامت رفاه عاطفی و اجتماعی نبود ؟ ...( ادامه )                                                     

1b.jpg

Home | Biography | English Resume | Poems | Lecturs | Research&Papers | Publication | Interviews | Appreciation | Photo Album | Links | contact me | Articles

استفاده از مطالب این سایت به شرط ذکر منبع بلا مانع است